Mapy Górnego Śląska

Pojęcie Górnego Śląska w polskiej świadomości społecznej nie koresponduje z historyczno-kulturowym regionem, położonym w dorzeczu górnej Odry. Jest ono bezrefleksyjnie sprowadzane do regionu administracyjnego, tj. Województwa śląskiego, lub co gorsza do Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego albo do konurbacji śląsko-małopolskiej o nieszczęśliwej nazwie “Metropolia Silesia”. Nie zamierzam w tym miejscu ubolewać nad powszechną amnezją w tej kwestii, tylko zaprezentuję czym był i w dalszym ciągu jest Górny Śląsk. Zaś zainteresowanych tym problemem odsyłam do artykułu dr. Piotra Greinera, “Pojęcie i granice Górnego Śląska”. W miarę prowadzonych poszukiwań, znajdziecie tu kolejne mapy Górnego Śląska.

Mapa fizyczna Górnego Śląska. Nie uświadczysz jej w żadnym podręczniku do geografii! Wykonana na własny użytek i trochę pachnie amatorszczyzną. Mimo to w przystępny sposób obrazuje ukształtowanie terenu w regionie.

Licencja Creative Commons

Kolejna mapa historycznego Górnego Śląska mojego autorstwa. Prezentuje region podzielony granicą państwową między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Czeską.

Licencja Creative Commons

Górny Śląsk jest podzielony między cztery jednostki administracyjne: Województwo opolskie (82% ziem górnośląskich), Województwo śląskie (48% ziem górnośląskich), Moravskoslezský kraj (73% ziem górnośląskich) oraz Olomoucký kraj (15% ziem górnośląskich). Ten swoisty rozbiór naszej krainy jest przykładem złej woli elit centralistycznych czy może to zamierzona polityka obu stolic?

Licencja Creative Commons

Ta szara mapa to w sumie perełka. Pochodzi z opracowania Ziemie Staropolski: Górny Śląsk pod red. K Popiołka, publikacji z 1959 r. Aż chciałoby się z przekąsem zapytać, “Gdzie jest ta odwieczna Opolszczyna?” Zacytujmy parę zdań, przytoczonych we wstępie. Na ogół w pojęciach czytelnika polskiego Górny Śląsk kojarzy się przede wszystkim z wielkim przemysłem, krajobraz Górnego Śląska z krajobrazem przemysłowym, z tysiącami kominiów, fabryk, hut i kopalń, olbrzymimi hałdami i niebem spowitym czarnymi chmurami dymów. Obraz ten musimy jednak uzupełnić, by nie był jednostronny. Bo przecież Górny Śląsk to nie tylko Zagłębie węglowe, lecz również obszary rolnicze, prawdziwie ‘zielony kraj’, teren o niezwykle urozmaiconym krajobrazie i wspaniałej przyrodzie, bujnej, pasjonującej przeszłości, zasobny w piękne zabytki sztuki, co zaś najważniejsze – kraj zamieszkany przez ludność o niezwykłych, na ogół nie znanych i nie docenianych wartościach. Celem niniejszej książki jest pokazanie Górnego Śląska w takiej postaci, jakim on był i jest rzeczywiście (Ziemie Staropolski: Górny Śląsk, pod red. K. Popiołka, t. V, cz. I, Instytut Zachodni, Poznań 1959, str.5-6 )

Ziemia Pszczyńska w XIX w. stanowiła najdalej na wschód wysunięty fragment Śląska bezpośrednio graniczący z Królestwem Polskim. Wchodziła w skład Śląska pruskiego. Na południe od niej rozciągało się Księstwo Cieszyńskie, które po wojnach ślaskich pozostało w Monarchii Habsburgów. Poniższa mapa bazuje na wielkoformatowej mapie gospodarczej inżyniera ziębickiego Andreasa Hindeberga z 1636 r. Wyraźnie widać granicę na Przemszy i górnej Wiśle. Źródło reprintu: Konferencja “Kartografia w edukacji regionalnej”: październik 2003, pod red. A. Złotego, Pszczyna 2003.

Mapa Górnego Śląska z połowy XVIII w. Jej autorem jest Tobias Maier. Na mocy pokoju drezdeńskiego z grudnia 1745 r. Górny Śląsk został podzielony między Prusy i Austrię. Kolor żółty przedstawia część pruską: Księstwo Nysko-Otmuchowskie, Powiat Głubczycki (pruskie części Księstw Karniowskiego i Opawskiego), Księstwo Opolskie, Księstwo Raciborskie, wolne państwa stanowe pszczyńskie i bytomskie. Kolor niebieski przedstawia ziemie utrzymane przez Austrię (określane od tej pory Śląskiem Austriackim): Księstwo Cieszyńskie, większa część Księstwa Karniowskiego, Księstwo Opawskie oraz fragment Księstwa Raciborskiego. Źródło reprintu: Konferencja “Kartografia w edukacji regionalnej”: październik 2003, pod red. A. Złotego, Pszczyna 2003.

Górny Śląsk w roku 1680Fragment mapy Królestwa Czech (Regnum Bohemia) z 1680 r. sporządzonej i wydanej przez Fryderyka de Wit’a w Amsterdamie. W skład Górnego Śląska wchodziły następujące ziemie: Księstwo Opolskie (kolor żółty), Księstwo Raciborskie (kolor czerwony), Księstwo Karniowskie (kolor zielony), Księstwo Opawskie (kolor niebieski), Księstwo Cieszyńskie (kolor fioletowy) oraz Pszczyńskie Wolne Państwo Stanowe (kolor beżowy). Źródło reprintu:
Konferencja “Kartografia w edukacji regionalnej”: październik 2003, pod red. A. Złotego, Pszczyna 2003.

Jedna odpowiedź na „Mapy Górnego Śląska

  1. Pingback: Górny Śląsk w II poł. XVII w. « Górny Śląsk wg Marasa

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

WordPress.com Logo

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Twitter picture

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s