Śląsk to dobre miejsce dla polszczyzny – teza dość dyskusyjna


Niestety przeczytałem w Polsce Dzienniku Zachodnim artykuł, który kolejny raz zakłamuje prawdziwy obraz Górnego Śląska i jego mieszkańców.

Pani Redaktor wyraziła opinię, wszak jej artykuł znajduję się w tym dziale, że „niewiele jest też miejsc o tak wielkim ładunku tęsknoty za Ojczyzną jak śląska ziemia.” Od XIV w. związki Śląska z Monarchią piastowską, a później jagielońską osłabiały się. Książęta śląscy wobec zrzeczenia się przez króla Kaziemierza Wielkiego dawnej dzielnicy Władysława Wygnańca złożyli hołd lenny królowi Czech. Jeśli wliczymy okres pozostawania Śląska w ramach Państwa Wielkomorawskiego, to właśnie kultura Słowian zza Sudetów była regionowi bliższa. Dlatego pani Elżbieta trochę nagięła fakty zarówno stosując, bądź co bądź, piękną metaforyczną frazę: wielki ładunek tęsknoty, jak i w dalszej części artykułu.

Nie wie, że śląski nie jest gwarą. Jest to określenie deprecjonujące, które zaczęto stosować wobec języka śląskiego po 1945 r. Dialektem polskiego również śląski nie jest. W kolejnej części artykułu autorka dowodzi, że śląski to staropolszczyzna. Uderzające jest zdanie: „Polskość żyła w śląskiej godce. Śląskiej, czyli bardziej polskiej niż współczesna polszczyzna.” Pani Elżbieta zakłada, że w okresie, w którym używano języka staropolskiego można mówić jednocześnie o narodowości polskiej. Niestety to chybione przekonanie nie ma pokrycia w faktach, bo koncepcja narodu zaczyna kształtować się dopiero w XIX wieku. Niewątpliwie język plemion śląskich miał związki z językiem, którym posługiwali się pierwsi piastowie. Jednak to język Morawian i Czechów był i jest mu bliższy.

Przesiąknięty retoryką polskiego romantyzmu (dla mnie osobiście nie do strawienia) jest również cytat z Wojciecha Korfantego:

Polska jak prawdziwa matka przygarnie tych najmłodszych swoich obywateli do piersi, że zapanuje pomiędzy Śląskiem a Polską jedność, że nie będzie dysonansów, nie będzie różnic dzielnicowych, że ten Śląsk stanie się składową częścią Polski, że będzie prawdziwem dzieckiem Matki Ojczyzny.
źródło: Elżbieta Kazibut-Twórz, „Śląsk to dobre miejsce dla polszczyzny”, w Polska Dziennik Zachodni, 09.11.2008

Warto przypomnieć sobie jak ta Matka Ojczyzna w postaci rządów sanacyjnych rozprawiła się z tym wielkim Polakiem i Ślązakiem.

Konkludując autorka pyta retorycznie, „czy może być lepsze miejsce dla polszczyzny niż ziemia, na której polskość była chroniona jak najcenniejszy skarb?” Odpowiem krótko. Język śląski nie jest prostym wariantem polszczyzny. Warto docenić wkład tzw. czechizmów i germanizmów.

Jedna myśl nt. „Śląsk to dobre miejsce dla polszczyzny – teza dość dyskusyjna”

  1. 1.Po pierwsze to nie „Matka Ojczyzna” rozprawila sie z Korfantym, ale wrodzy jej obcy agenci naslani z Niemiec /vide hitlerowska warta honorowa przed grobem Pilsudskiego i to nawet po zawojowaniu Polski w X.1939/
    2.Po drugie slaski /pozostawiam na boku spor czy to jezyk czy gwara/ nalezy zdaniem jezykoznawcow do galezi lechickiej jezykow slowianskich, a do tej galezi czeski nie nalezy. To jest dowod, ze blizszy jest polskiemu. Nie przeczy to, ze Slask ma zwiazki kulturowe z Czechami i Morawami.
    3.Szczesliwy przypadek sprawil, ze wiemy jaki byl charakter dialektow dolnoslaskich. Oto w ucieczce przed pruska germanizacja zbieglo w 18.w. do Wielkopolski kilka wsi osiedlajac sie tam w grupie i zachowujac swoja gware i oto okazuje sie ze zachowany dialekt ma wspolne cechy z gwara Mazowsza, nie rozniac sie bardziej od literackiej polszczyzny niz jakikolwiek inny dialekt regionalny.

    pkt.2,3 swiadcza o tym, ze slaski jest blizszy polskiemu niz czeskiemu. Ale caly ten spor jest smieszny i wydumany bo przeciez zarowno Czesi jak i Polacy sa pokrewnymi narodami z jednej grupy, jest nieuczciwe stwarzanie dodatkowego zrodla antagonizmu. Co innego dluga historia germanizacji.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s