„Tożsamość i problemy Ziem Zachodnich” na Zamku Piastów Śląskich, czyli o polskim nacjonalizmie w środowisku intelektualistów


Wobec wzmożenia aktywności RAŚ niektórzy politycy i intelektualiści z prawej sceny politycznej zaczęli ostro atakować ruch śląskich autonomistów i kwestionować śląską specyfikę historyczno-kulturową. Niewątpliwie konflikt pomiędzy polskimi nacjonalistami i śląskimi regionalistami jest obu stronom na rękę. Podejmując śląską kwestię regionalną obie wprowadzają do debaty publicznej własne wizje Śląska, choć są one całkowicie odmienne.

Po jednej stronie mamy dyskurs polskiej prawicy (niczym nie różniący się od narodowego komunizmu z czasów PRL) osadzony w jednowymiarowej wizji Śląska, a z drugiej promowany przez RAŚ program wielokulturowej tożsamości. Natomiast przewodniczący RAŚ, Jerzy Gorzelik atakując tę wizję podkreśla, że będzie zawsze sprzeciwiał się traktowaniu Śląska jako ziemi jednego narodu. Dla niego kultura śląska jest wielowymiarowa i takiej będzie bronił.
Warto rozplanować to skrajne podejście jednowymiarowości odnoszące się do historii, a więc i tożsamości nadodrzańskiego regionu.

Śląsk, jak już wielokrotnie wspominałem na blogu, do XIV w. był pod silnym wpływem zarówno państwa pierwszych Piastów, jak i praskiej dynastii Przemyślidów. W XIV w. na ponad 600 lat stracił związki z polską państwowością. Tych „oczywistych oczywistości” nie chcą dostrzegać polscy nacjonaliści, którzy wprowadzają do debaty publicznej określenia „prastara ziemia piastowska” lub „powrót Śląska do Macierzy”, aby potwierdzić niezaprzeczalną polskość tych ziem. Większa cześć polskiego społeczeństwa bezrefleksyjnie przyjmuje te dyrdymały.
Piastowie byli przecież dynastią panującą, która pochodziła od plemienia Polan. Wskutek ekspansjonistycznej polityki Mieszka I Śląsk znajdujący pod panowaniem Przemyślidów od ok. 990 znalazł się w państwie Polan. Nikt, który posiada elementarną wiedzę historyczną nie powie, że była to Polska. Jak wiadomo państwa narodowe ukształtowały się na przełomie XIX i XX w.
Polska prawica zupełnie pomija czeską, austryjacką, pruską i niemiecką historię tej ziemi, a ta ignorancja jest najbardziej rażąca wobec tej pierwszej spuścizny Śląska.

Jarosław Kaczyński na konferencji w Brzegu mówił, że nikt o zdrowych zmysłach nie może zaprzeczyć, że był tutaj także element niemiecki. Dyżurny germanofob patrzy jednak na Śląsk w kontekście odwiecznej walki żywiołu niemieckiego i polskiego, zmagania pomiędzy dobrem i złem, wrogiem a ofiarą. To zatrważające, że to XIX wieczne wyobrażenie mieści się w głowie jednego z najważniejszych polityków w kraju. W historii regionu o takim zmaganiu można mówić tylko w okresie germanizacyjnej polityki państwa niemieckiego w II poł. XIX w. W każdym bądź razie lider PiS wielokrotnie dawał do zrozumienia, że jego poglądy polityczne sytuują się tym właśnie okresie.

Tendencyjna polityka historyczna polskich nacjonalistów wobec Śląska, którzy w ten sposób, bazując na ludzkich uprzedzeniach, mobilizują część polskiego społeczeństwa, ma swoje implikacje w podejściu do śląskiej tożsamości.

Jednowymiarowość wizji mojego regionu, którym szermuje ogólnokrajowa prawica objawia się m. in. w arbitralnym przypisaniu Ślązakom polskiej narodowości, gdzie każdy Ślązak=Polak. Związane jest to z obywatelską definicją narodowości, zapisaną w Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r. Ogólnie rzecz biorąc polega ona na tym, że posiadacz polskiego paszportu jest równocześnie członkiem polskiej wspólnoty narodowej. Takie kategoryczne stanowisko przynależności Ślązaków do narodu polskiego objawia się również w lekceważeniu śląskiego języka regionalnego i traktowaniu go w kategoriach gwary.

Konferencja na temat „Tożsamości i problemów Ziem Zachodnich” na Zamku Piastów Śląskich, którą zaszczycił Jarosław Kaczyński, była właśnie ekspozycją jednowymiarowej wizji Śląska.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s