O autonomii regionalnej tekst kolejny


Autonomia regionalna od lat 70-tych XX w. stała się modelem decentralizacji terytorialnej w Europie Zachodniej. Scentralizowane państwa narodowe decydowały się na przyznanie regionom większej samodzielności nie na zasadzie wyjątku, ale powszechności. Innymi słowy, przyjmowały praktykę autonomizacji regionów na całym terytorium państwowym. Każdy region mógł liczyć na mniejszy lub większy zakres samodzielności, bez względu na to czy na jego terytorium zamieszkiwała np. mniejszość narodowa lub językowa.

Ruch Autonomii Śląska, choć odnosi się w swoim programie do przedwojennej autonomii Województwa śląskiego, przede wszystkim nawiązuje do regionalizmu zachodnioeuropejskiego. Proponuje autonomię dla każdego województwa, które byłoby w stanie udźwignąć poszerzony zakres zadań. Mówiąc infantylnie, autonomia jest dobra dla Górnego Śląska, tak samo jak dla innego regionu w Polsce, ponieważ zwiększa społeczną kontrolę nad działaniami władzy publicznej i poprawia gospodarność groszem publicznym.

Dzisiejsze regiony autonomiczne jako prawdziwie samorządne posiadają samodzielność ustawodawczą i wykonawczą szczegółowo ograniczoną do listy zadań, które przekazała im władza centralna, oraz dysponują autonomią fiskalną, polegająca poborze podatków przez region i rozliczania się z centralą na jasno określonych zasadach.

Główny postulat Ruchu Autonomii Śląska jest wpisany w podstawowy priorytet polityki Unii Europejskiej, zasadę subsydiarności oraz stanowi rdzeń społecznej nauki kościoła katolickiego, ideę pomocniczości. Owe zasady można streścić w sentencji: „Rządząc, nie mieszaj się do rozwiązywania problemu tego, który sam wie lepiej jak go rozwiązać”. Polski samorząd jest zaprzeczeniem tej idei i to jest odpowiedź na to, dlaczego centralistyczna Rzeczpospolita Polska, tak często zaniedbuje sprawy własnych obywateli. Najgorsze jednak jest przeświadczenie ogólnopolskich polityków o tym, że wszystko jest w należytym porządku. Tworząc samorząd wojewódzki, który miał służyć obywatelom, jednocześnie nałożyli na niego gorset ograniczający wszelką inicjatywę. Nie chodzi mi tylko o limitowaną liczbę zadań, i tak zresztą kontrolowanych ustawami ogólnopaństwowymi, ale o totalną zależność finansową regionów od centrali. Te smutne realia potwierdzają nieubłagane liczby. Budżet pięciomilionowego Woj. śląskiego jest mniejszy od budżetu miasta Katowice z 300 tyś. mieszkańców.

Choć II RP, przyznając polskiej części Górnego Śląska autonomię i nosząc się z zamiarem podobnych autonomii dla innych województw, była w okresie przedwojennym awangardą wśród krajów europejskich, dziś III RP stanowi niechlubny przykład centralistycznego molocha. Kiedy w Europie zachodniej przyjmuje się autonomizację za formę decentralizacji, w naszym kraju elity pozbawione regionalnego myślenia chełpią się wprowadzoną przed dziesięcioma laty reformą samorządową.

O tym, że owa „samorządność po polsku” ma się nijak do nowoczesnego myślenia o państwie, może się przekonać każdy kto choć raz był w którymś z państw Europy Zachodniej lub zna z teorii, iż dzisiejsze regiony (województwa) prawdziwe samorządne to jednostki autonomiczne. Katalonia, Szkocja, Toskania, czy landy w Niemczech, jak i wiele innych regionów, decydują o najistotniejszych dla siebie sprawach samodzielnie. Ponadto, nie muszą domagać się od rządów centralnych, aby te ostatnie sypnęły łaskawie publicznym groszem. Co więcej, wara Madrytowi, Londynowi, Rzymowi czy Berlinowi od pieniędzy, które wypracowują prawdziwie samorządni Katalończycy, Szkoci, Toskańczycy czy Bawarczycy.

Autonomia to odpowiedź na centralistyczny nowotwór, który toczy Rzeczpospolitą. Ma on formę centralnej biurokracji, żerującej na zasobach finansowych ściąganych niczym haracz z „prowincji”. A dzięki nieskutecznej centrali owa danina jest skutecznie marnotrawiona. Stawiając na kandydata Ruchu Autonomii Śląska możesz być pewien, że w najbliższej przyszłości rozpocznie się wdrażanie terapii leczniczej.

* Tekst ukazał się w październiku 2010 r. na mojej stronie wyborczej.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s