Archiwa tagu: nacjonalizm

Dwie refleksje nad wojskiem (w tym polskim)


Dziś 15 sierpnia, święto Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej. Nie zamierzam świętować. Nie wybieram się też na żadną defiladę. Nie żebym czuł wobec wojska polskiego jakąś awersję, ale dlatego że nie czuję klimatu. Jako że tego dnia przypada również liturgiczne święto Wniebowzięcia Matki Bożej, poszedłem za to do kościoła, gdzie jak zwykle musiałem się dowiedzieć, że Polska to moja ziemska ojczyzna i jak bardzo powinienem się z tego cieszyć. Wróćmy jednak do tematu.

Wojsko to siły i środki zbrojne wydzielane przez państwo narodowe w celu zabezpieczania swoich interesów. To element monopolu państwa w zakresie legalnego przymusu fizycznego. Pod koniec XIX wieku, w czasach kształtowania się współczesnych narodów stało się ono kluczowym aparatem nacjonalizującym obywateli, na których nałożono powszechny obowiązek odbywania służby wojskowej. W tym kontekście śmieszą mnie emocjonalne wypowiedzi, jakie padają z ust całkiem wykształconych osób, o tym jaki to ciężki los spadał na Ślązaków przymusowo wcielanych do Wehrmachtu. Szli oni przecież przymusowo również w polskie kamasze. Ta konieczność nie jest jednak przez „ekspertów od górnośląskiej historii” traktowana już jako przykre doświadczenie. A tym zawsze był przymusowy charakter poboru bez względu czy przeprowadzany w interesie Berlina czy Warszawy. Tragedię stanowiło to, że przez dziesięciolecia Ślązacy byli mięsem armatnim, przedmiotami w rękach niemieckiego i polskiego państwa narodowego.

Na podsumowanie jako ciekawostkę podrzucam mapę polskich garnizonów na Śląsku. Choć ich rozmieszczenie uwarunkowała sytuacja geopolityczna po 1945 r., na uwagę zasługuje relatywnie duże zagęszczenie koszar wokół GOP (Gliwice, Tarnowskie Góry, Bytom, Chorzów, Katowice, Lubliniec i Oświęcm). Interpretację pozostawiam czytelnikom. Dodam tylko, że kolorem granatowym oznaczono jednostki niedawno zlikwidowane.

Rozmieszczenie polskich garnizonów na Śląsku
Rozmieszczenie polskich garnizonów na Śląsku